Mae’r Hwb Iechyd a Chynaliadwyedd yn cefnogi Iechyd Cyhoeddus Cymru i gyflawni ei ddyletswyddau o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015. Mae hefyd yn gweithio gyda’r gymuned iechyd cyhoeddus ehangach a sefydliadau rhanddeiliaid i wneud y mwyaf o’r cyfleoedd a ddarperir gan y Ddeddf i wella iechyd a llesiant a lleihau anghydraddoldebau. Gallwch ymgysylltu â gwaith yr Hwb trwy e-bostio: publichealth.sustainability@wales.nhs.uk

Ein gwaith Arweinydd: Richard Lewis

Beth rydyn ni’n ei wneud:

Mae gan y ‘Hwb Iechyd a Chynaliadwyedd’ sawl rôl gefnogol wrth wneud y mwyaf o’r cyfleoedd i iechyd y cyhoedd o’r ddeddfwriaeth arloesol hon.

Mae rhaglenni gwaith yr Hwb yn cynnwys cefnogi Iechyd Cyhoeddus Cymru, fel corff cyhoeddus yn y Ddeddf, gyda’i gyfraniad tuag at bob un o’r nodau llesiant, ac wrth gymhwyso’r egwyddor datblygu cynaliadwy, i ddod yn sefydliad enghreifftiol, hyrwyddol a chynaliadwy.

Yn ogystal â hyn, mae’r Hwb yn cefnogi’r system iechyd cyhoeddus ehangach yn ei rôl ar y Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus i wella’r potensial i wella iechyd a llesiant.

Mae’r Hwb yn gweithio gyda chyrff cyhoeddus eraill a sefydliadau rhanddeiliaid traws-sector ac yn eu cefnogi i gryfhau effaith y Ddeddf ar iechyd y cyhoedd, gan gynnwys cynaliadwyedd amgylcheddol.

Beth rydyn ni wedi’i wneud:

Mae gwaith diweddar wedi cynnwys cefnogi datblygiad Asesiad Effaith Iechyd ar oblygiadau iechyd posibl gweithio gartref a chefnogi datblygiad yr adroddiadau Sganio Gorwelion Rhyngwladol a Dysgu i lywio Ymateb ac Adferiad Covid-19 Iechyd Cyhoeddus Cymru mewn ymateb i’r pandemig Covid- 19.

Mae gwaith hefyd wedi cynnwys cyflwyno gweminar i’n partneriaid yn yr Iseldiroedd i rannu profiad ‘Cymru’ a dysgu o amgylch y Nodau Datblygu Cynaliadwy a datblygu gweithdy ar-lein i gefnogi timau ac unigolion o fewn cyrff cyhoeddus i nodi a lleihau eu heffaith ar yr amgylchedd.

Mae’r gwaith cyfredol mewn meysydd fel newid yn yr hinsawdd yng Nghymru, gan ddatblygu e-sesiynau briffio i gefnogi adferiad gwyrdd Covid-19 trwy nodi cyfleoedd i gefnogi meysydd blaenoriaeth, gweithio gyda rhanddeiliaid allweddol yng Nghymru ac Ewrop yn y Cyd-weithredu ar Raglennu Ecwiti Iechyd Ewrop (JAHEE ) a pharhau i gefnogi datblygiad yr adroddiadau Sganio Gorwel Rhyngwladol.

Cyfleoedd Gwyrdd Gaeaf 2020

Mae Cyfleoedd Gwyrdd yn e-gyfarwyddyd newydd gan yr Hyb Iechyd a Chynaliadwyedd. Mae’r diweddariadau bob chwarter yn cyfleu’r hyn a ddysgwyd i gynorthwyo adferiad gwyrdd Cymru yn sgîl COVID-19, gan nodi cyfleoedd cynaliadwy i gefnogi iechyd y boblogaeth.

Darllen mwy

Gwneud Lle i Fyd Natur – Cynllun Bioamrywiaeth Iechyd Cyhoeddus Cymru

Gwneud Lle i Fyd Natur yw Cynllun Bioamrywiaeth Iechyd Cyhoeddus Cymru i gynnal a gwella bioamrywiaeth a hybu cadernid ecosystemau. Mae ecosystemau iach yn hanfodol ar gyfer iechyd a llesiant, yn darparu ein bwyd, dillad a’n meddyginiaethau, yn rheoleiddio aer a dŵr ac yn rheoli clefydau. Fodd bynnag, mae bioamrywiaeth yn dirywio.

Darllen mwy

Helpu Natur i Ffynnu

Mae Natur yn dirywio yn fyd-eang ar gyfraddau digynsail yn hanes bodau dynol ac mae cyfraddau difodiant rhywogaethau yn cynyddu, gydag effeithiau difrifol bellach yn debygol i bobl ar draws y byd. Mae ein hiechyd a’n llesiant yn dibynnu ar amgylchedd iach, sydd yn cynnwys defnyddio ein hadnoddau naturiol mewn ffordd gynaliadwy a chefnogi bioamrywiaeth.

Darllen mwy

Siarter Teithio Iach Sector Cyhoeddus Caerdydd

Fel un o 14 sefydliad blaenllaw y sector cyhoeddus, llofnododd Iechyd Cyhoeddus Cymru Siarter Teithio Iach Caerdydd ym mis Ebrill 2019, yn dangos eu hymrwymiad i gefnogi ac annog staff ac ymwelwyr i deithio mewn ffordd gynaliadwy.

Darllen mwy

Byddwch y Newid: Camau Cynaliadwy tuag at nodau llesiant Cymru

Mae Byddwch yn Newid yn fudiad/ymgyrch i annog a chefnogi staff i gymryd camau cynaliadwy yn y gweithle i gyfrannu’n unigol at nodau llesiant Cymru.

Darllen mwy

Byddwch y Newid – Gweithio Gartref a Gweithio Ystwyth Cynaliadwy

Rydym i gyd yn byw mewn byd cyfnewidiol ac ansicr, yn ystod argyfwng newid hinsawdd a phandemig byd-eang, sydd yn amlygu pwysigrwydd gweithredu a byw’n gynaliadwy i amddiffyn a diogelu ein byd ar gyfer y genhedlaeth bresennol a chenedlaethau’r dyfodol. Mae Covid-19 wedi newid y ffordd y mae pobl yn byw a gweithio, gan annog gweithio gartref ar unwaith, lle bo hynny’n ymarferol a rhoi cyfleoedd i fyw’n fwy cynaliadwy. I’r rheiny sydd yn gallu gweithio gartref, mae’r newid cyflym i weithio gartref a gweithio ystwyth wedi cyflwyno elfennau cadarnhaol a negyddol, rhai yn fwy heriol nag eraill. Bydd yr e-ganllaw hwn yn helpu unigolion i gymryd camau cynaliadwy tra’n gweithio gartref i leihau eu heffaith ar yr amgylchedd.

Darllen mwy

Her Nodau Llesiant Byddwch y Newid

Mae’r Her Nodau Llesiant yn nodi chwe newid ymddygiad gwahanol sydd yn ein hysbrydoli i weithredu i fyw’n fwy cynaliadwy. Maent wedi eu dylunio i gael eu gwneud ar eich pen eich hun, gydag aelodau o’ch tîm neu fel her rhwng timau. Gan ddefnyddio Nodau Llesiant Cymru a Nodau Datblygu Cynaliadwy ehangach y Cenhedloedd unedig, mae’r heriau yn canolbwyntio ar Ffasiwn Araf, Deiet Planhigion, Tuag at Ddim Gwastraff, Teithio Iach, Defnyddiwr Moesegol a Chefnogi Bywyd Gwyllt, gyda chamau cynaliadwy yn cael eu darparu i’ch tywys ar daith eich her.

Darllen mwy

Cyfleoedd Gwyrdd Gwanwyn 2021

Mae Cyfleoedd Gwyrdd yn e-gyfarwyddyd newydd gan yr Hyb Iechyd a Chynaliadwyedd. Mae’r diweddariadau chwarterol yn cyfleu’r hyn a ddysgwyd i gynorthwyo adferiad gwyrdd Cymru yn sgîl COVID-19, gan nodi cyfleoedd cynaliadwy i gynorthwyo iechyd y boblogaeth. Mae rhifyn gwanwyn 2021 yn canolbwyntio ar lygredd aer.

Darllen mwy

Gweithredu’r Egwyddor Datblygu Cynaliadwy: Gwersi o Adolygiad Llenyddiaeth ar Weithredu’r Pum Ffordd o Weithio

Mae’r adnodd hwn yn darparu dysgu a chamau gweithredu allweddol y gall cyrff cyhoeddus, llunwyr polisi ac ymarferwyr eu cymryd i weithredu’r egwyddor datblygu cynaliadwy, fel y nodir yn Neddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol (Cymru) 2015.

Darllen mwy

Creu lleoedd a gofod iachach ar gyfer y genhedlaeth bresennol a chenedlaethau’r dyfodol

Mae’r adnodd hwn yn dangos sut gall y cyfleoedd iechyd a lles a gynigir gan yr amgylchedd naturiol ac adeiledig, fel seilwaith cerdded a beicio, tyfu bwyd a mynediad at natur, gyfrannu at Gymru ffyniannus a chynaliadwy ar gyfer y genhedlaeth bresennol a chenedlaethau’r dyfodol.

Darllen mwy

Datblygu cynaliadwy yng Nghymru a rhanbarthau eraill yn Ewrop – cyflawni iechyd a thegwch ar gyfer y genhedlaeth bresennol a chenedlaethau’r dyfodol

Mae Agenda Datblygu Cynaliadwy 2030 y Cenhedloedd Unedig (2015), a ategir gan fframwaith a strategaeth polisi Ewropeaidd WHO ar gyfer yr 21ain ganrif, Health 2020, yn garreg filltir ar gyfer datblygiad dynol a phlanedol. Mae’r cyhoeddiad hwn yn cynnig ffyrdd o gynyddu cyfleoedd i weithredu’r agendâu hyn ar y lefelau cenedlaethol a rhanbarthol ar draws Rhanbarth Ewropeaidd WHO.

Darllen mwy

Datblygu’r Nodau Datblygu Cynaliadwy drwy Iechyd ym Mhob Polisi: Astudiaethau achos o bob cwr o’r byd

Datblygwyd y Llyfr Astudiaeth Achos hwn, Datblygu’r Nodau Datblygu Cynaliadwytdrwy Iechyd ym mhob Polisi: Astudiaethau achos o bob cwr o’r byd fel canlyniad Cynhadledd Ryngwladol Iechyd ym Mhob Polisi Adelaide 2017 a noddwyd ar y cyd gan Lywodraeth De Awstralia a Sefydliad Iechyd y Byd.

Darllen mwy

Health and Sustainability Hub Team:

Cathy Weatherup

Arweinydd Strategol

Cathy Weatherup yw’r Arweinydd Strategol ar gyfer Iechyd a Chynaliadwyedd yn Iechyd Cyhoeddus Cymru. Ei rôl yw cefnogi gweithrediad Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol ar gyfer y GIG, y gymuned iechyd cyhoeddus ehangach a lle bo hynny’n berthnasol, ar gyfer y gwasanaeth cyhoeddus ehangach. Yn flaenorol, Cathy oedd pennaeth yr Anghydraddoldebau Iechyd yn yr Is-adran Iechyd Cyhoeddus yn Llywodraeth Cymru ac yn arweinydd ar gyfer cysylltiadau rhyngwladol allweddol â Rhwydwaith Rhanbarthau Iechyd WHO. Mae Cathy hefyd wedi arwain ar ddatblygiad y Mesur Iechyd Cyhoeddus (sy’n Ddeddf bellach) a Fframwaith Canlyniadau Iechyd y Cyhoedd i Gymru, yn ogystal â’r Gwiriad Iechyd i Bobl dros 50 oed.

Richard Lewis

Rheolwr Rhaglen

Richard yw Rheolwr y Rhaglen yn yr Hwb. Mae ganddo ddiddordeb arbennig mewn hybu iechyd a chynaliadwyedd y cyhoedd trwy deithio egnïol, a’r syniad o ‘Ni yw’r Newid’ lle gallwn ni i gyd gymryd camau bach cynaliadwy yn y gweithle i gefnogi nodau llesiant Cymru. Cyn ymuno ag Iechyd Cyhoeddus Cymru yn 2016, bu Richard yn gweithio yn Llywodraeth Cymru mewn amrywiaeth o rolau polisi iechyd cyhoeddus a chwaraeon. Y tu allan i’r gwaith, rheolodd Richard ei stryd gan gymryd rhan ym mheilot Cyngor Caerdydd a Play Wales o ‘Street Play’.

Tracy Evans

Uwch Swyddog Datblygu Cynaliadwy

Tracy yw’r Uwch Swyddog Datblygu Cynaliadwy yn yr Hwb. Mae hi’n gweithio i godi ymwybyddiaeth a dealltwriaeth o gynaliadwyedd a bioamrywiaeth i gefnogi nodau llesiant Cymru a chyflawni dyfodol mwy cynaliadwy. Cyn ymuno ag Iechyd Cyhoeddus Cymru yn 2020, bu Tracy yn gweithio i Gyngor Bwrdeistref Sir Caerffili mewn amryw o rolau polisi a chynaliadwyedd. Y tu allan i’r gwaith, mae Tracy yn mwynhau cerdded a beicio mynydd.

Angie Kirby

Swyddog Cefnogi Prosiect

Angie yw Swyddog Cefnogi Prosiect yr Hwb Iechyd a Chynaliadwyedd ac mae’n dod â’i hangerdd dros amddiffyn pobl a’r blaned i’w rôl. Ers ymuno ag Iechyd Cyhoeddus Cymru, mae Angie wedi datblygu a darparu sesiynau cynaliadwyedd ar gyfer sawl digwyddiad sefydlu staff ac wedi annog ymddygiadau cynaliadwy trwy eiriolaeth ac ymgysylltu. Mae hi hefyd wedi datblygu adnoddau i hwyluso newid cadarnhaol, fel yr Her Nodau Llesiant. Y tu allan i’r gwaith, mae Angie yn ymarferydd creadigol, canwr-gyfansoddwr a bardd ac mae’n ymwneud â phrosiectau amrywiol i gefnogi bioamrywiaeth a mynediad i fannau gwyrdd.